Baza pism
PL | EN
TWOJE KONTO
nie pamiętasz hasła? » zarejestruj się »
PISMO NA ŻYCZENIE

Nie znalazłeś pisma, którego potrzebujesz? Napisz,
a przygotujemy je w 48h (5 dni w tygodniu).

Musisz być zalogowany, aby móc skorzystać
z opcji pisma na życzenie.
Nie posiadasz jeszcze konta? Zarejestruj się.

SZUKAJ W SERWISIE
ODMOWA PRZEDSTAWIENIA IMIENNEJ LISTY PRACOWNIKÓW NIE ZAWSZE ZWALNIA PRACODAWCĘ OD OBOWIĄZKU KONSULTACJI W TRYBIE ART. 38 KODEKSU PRACY
data publikacji 10-09-2012
Domaganie się przez pracodawcę imiennej listy członków związku zawodowego oraz osób korzystających z jego obrony, bez istnienia i wskazania zamiaru pracodawcy dokonania określonych czynności z zakresu prawa pracy objętych obowiązkiem współdziałania z organizacją związkową, jest nieskuteczne i nie zwalnia pracodawcy z obowiązku współdziałania w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy (w tym obowiązku dokonania konsultacji w trybie art. 38 Kodeksu pracy)

Tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt: III PZP 7/11). Sąd Najwyższy po rozpoznaniu następującego pytania prawnego:
„Czy nieudzielenie przez zakładową organizację związkową informacji o pracownikach korzystających z jej obrony (art. 30 ust 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późniejszymi zmianami) zażądanej przez pracodawcę bez związku z zamiarem wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi wyłącza obowiązek konsultacji, o której mowa w art. 38 K.p.”, zadanego przez Sąd Okręgowy w Lublinie (sygn. akt: VII Pa 161/11) stwierdził, iż nie jest właściwym kierowanie do organizacji związkowej ogólnego pytania (nie zawierającego celu) dotyczącego imiennej listy osób objętych obroną związku zawodowego. Natomiast odmowa udzielenia odpowiedzi przez zakładową organizację związkową, na tak określone żądanie pracodawcy nie oznacza, iż w tym zakresie staje się on wolny od obowiązków wynikających z art. 38 K.p. Co więcej żądanie pracodawcy powinno być zgodne z ustawą o ochronie danych osobowych tj. powinno posiadać cel zgodny z prawem – mieszczący się w ramach wynikających obowiązków w ramach współdziałania pracodawcy z organizacją związkową w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy.
 
Stan faktyczny sprawy na kanwie, której Sąd Najwyższy doszedł do takich wniosków, był następujący.
Pismem z dnia 1 lipca 2008 r. pracodawca zwrócił się do zakładowych organizacji związkowych w tym do NSZZ „Solidarność” o przekazanie imiennej listy pracowników korzystających w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy z reprezentacji organizacji związkowej. Jako podstawę prawną wskazano art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r.
o związkach zawodowych oraz powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika obowiązek przedstawienia takiej listy a brak jej przedstawienia zwalnia pracodawcę z obowiązku współdziałania z organizacją związkową w indywidualnych sprawach związanych ze stosunkiem pracy (m. in. z konsultacji związkowej wynikającej z art. 38 K.p. – w przypadku zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę członkowi związku zawodowego).
W piśmie tym pracodawca nie określił konkretnego celu dla jakich żąda takich informacji. Związek zawodowy NSZZ „Solidarność” odmówił przekazania imiennej listy pracowników, wskazując, iż tak sformułowane żądanie jest sprzeczne z prawem. Inne organizacje związkowe przekazały imienne listy pracowników korzystających z obrony związku zawodowego (w tym swoich członków) i pracodawca przechowywał je w swoim zbiorze danych osobowych. Decyzją ostateczną z dnia 13 sierpnia 2009 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych osobowych nakazał pracodawcy usunięcie uchybień przy przetwarzaniu danych osobowych pracowników poprzez pozyskiwanie informacji o osobach korzystających z obrony związku zawodowego NSZZ „Solidarność” i ograniczenie takiego działania jedynie do sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy zgodnie z art. 232 K.p. Zdaniem GIODO zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926, tekst jednolity z późn. zm.) przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnień lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Natomiast przepis art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych wskazuje, iż pracodawca zwraca się o informacje w indywidualnych spawach z zakresu prawa pracy. Wobec powyższego art. 30 ust. 21 nie może być podstawą żądania imiennej listy wszystkich członków związku, gdy pracodawca nie zamierza dokonać wobec nich czynności z zakresu prawa pracy (np. wypowiedzenie umowy o pracę). Inne działanie pracodawcy narusza zasadę adekwatności wynikającej z art. 26 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie danych osobowych. W tym stanie faktycznym w dniu 20 lipca 2010 r. powódce Jadwidze S. – członkowi związku zawodowego NSZZ „Solidarność” pracodawca wypowiedział umowę o pracę. Jako przyczynę wskazano likwidację stanowiska prac wynikającą z optymalizacji procesów realizowanych w obszarach, za które była odpowiedzialna powódka. Pracodawca nie skonsultował zamiaru wypowiedzenia z zakładową organizacją związkową NSZZ „Solidarność” ani w tym przypadku nie wystąpił do organizacji związkowych z zapytaniem w trybie art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych. Powódka odwołała się od wypowiedzenia umowy o pracę do Sądu pracy w Lublinie.
 
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy w Lublinie stwierdził, iż art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, nie rozstrzyga jednoznacznie czy wskazana informacja ma zawierać imienną listę pracowników, czy ma być składana raz, czy też związek (lub pracodawca) mają ją aktualizować i w jakich okresach. Ponadto przepis ten nie daje także odpowiedzi czy pracodawca może o taką listę zwrócić się „na zapas” nawet, gdy nie planuje jeszcze podejmowania wobec pracowników żadnych czynność z zakresu prawa pracy (np. wypowiedzeń umów o pracę lub warunków pracy i płacy). W ocenie Sądu I instancji w takiej sytuacji pracodawca uzyskuje wiedzę, który pracownik jest członkiem jakiego związku, bez wyraźnego celu. Takie działanie może stanowić potencjalnie podstawę szykany lub dyskryminacji z powodu przynależności związkowej. Sąd Rejonowy ponadto stwierdził, iż Sąd Najwyższy w dotychczasowym orzecznictwie rozstrzygnął jedynie niektóre wątpliwości powstałe na tle art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych. Ostatecznie Sąd Rejonowy mając także na uwadze fakt, iż pracodawca pomimo odmowy przekazania przez organizację związkową NSZZ „Solidarność”  imiennej listy pracowników korzystających z obrony związku, uznał, iż wypowiedzenie umowy o pracę powódce było niezgodne z prawem, doszło do naruszenia art. 38 K.p. i zasądził odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia powódki (sygn. akt: VII P 510/11). Od tego wyroku pracodawca złożył apelację podnosząc błędną wykładnię art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, wskazując to samo orzecznictwo Sądu Najwyższego, które było wskazane w piśmie skierowanym do związków zawodowych z dnia 1 lipca 2008 r. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2000 r., sygn. akt: I PKN 748/99). W związku z tym Sąd Okręgowy powziął wątpliwości na tle wykładni art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych w zakresie dotyczącym znaczenia słów „w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy”, tzn. czy jest możliwe wystąpienie przez pracodawcą do związku zawodowego o przekazanie imiennej listy osób korzystających z obrony związku bez istnienia zamiaru dokonywana przez pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy wobec tych pracowników (np. wypowiedzenia umowy o pracę) i wystąpił z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego.

Podnieść należy, iż powyższa uchwała Sądu Najwyższego dokonuje prawidłowej wykładni art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych w aspekcie społeczno – gospodarczego przeznaczenia prawa. To oznacza, że związek zawodowy ma obowiązek przedstawić imienną listę pracowników korzystających z jego obrony w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy, ale jedynie wtedy, gdy istnieje wskazany przez pracodawcę zamiar dokonania określonych czynności z zakresu prawa pracy wobec pracowników wymagających współdziałania z organizacją związkową.
 
 
Autor: Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy "Wojewódka i Wspólnicy" Sp. k. 
 
Stan prawny: 03 lutego 2014 roku
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy
ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
Płatności obsługuje PayU
Unia Europejska radapracownikow.pl | 2O12