Baza pism
PL | EN
TWOJE KONTO
nie pamiętasz hasła? » zarejestruj się »
PISMO NA ŻYCZENIE

Nie znalazłeś pisma, którego potrzebujesz? Napisz,
a przygotujemy je w 48h (5 dni w tygodniu).

Musisz być zalogowany, aby móc skorzystać
z opcji pisma na życzenie.
Nie posiadasz jeszcze konta? Zarejestruj się.

SZUKAJ W SERWISIE
W JAKICH SYTUACJACH PRACOWNICY MOGĄ LICZYĆ NA WYPŁATĘ Z FUNDUSZU GWARANTOWANYCH ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH
data publikacji 13-12-2012
W dobie kryzysu istnieje coraz większe niebezpieczeństwo, iż pracodawca nie będzie miał środków na wypłatę wynagrodzeń i innych świadczeń pracowniczych. Ustawodawca jednak wyszedł naprzeciw potrzebom społecznym i ustawą z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (dalej ustawa) wprowadził Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) zabezpieczający pracowników przed sytuacją, w której mimo świadczenia pracy nie otrzymają wynagrodzenia z powodu niewypłacalności pracodawcy.

Aby pracownik mógł skorzystać z FGŚP konieczne jest zaistnienie kilku formalnych przesłanek umożliwiających wypłatę z funduszu. Jedną z podstawowych przesłanek warunkujących dopuszczalność wypłat z FGŚP jest konieczność uznania pracodawcy za niewypłacalnego.
 
Pracodawca musi zostać uznany za niewypłacalnego zgodnie z warunkami przewidzianymi w ustawie. Za niewypłacalnego uznaje się pracodawcę względem, którego zaszły przesłanki przewidziane w art. 3, 4, 5, 6, 7, 8, 8a ustawy. Najczęściej stosowaną a zarazem najmniej skomplikowaną metodą uznania pracodawcy za niewypłacalnego jest zastosowanie przepisów art. 3 ustawy polegające na zastosowaniu przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. poprzez spełnienie jednej ze wskazanych przesłanek:
 
a.       ogłoszeniu przez Sąd upadłościowy upadłości pracodawcy obejmującej likwidację majątku dłużnika;
b.      ogłoszeniu przez Sąd upadłościowy upadłości pracodawcy z możliwością zawarcia układu;
c.       zmianie przez Sąd upadłościowy postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika;
d.      oddaleniu przez Sąd upadłościowy wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy, jeżeli jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania;
e.      oddaleniu przez Sąd upadłościowy wniosku o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Z FGŚP skorzystać mogą jedynie ściśle określone osoby wskazane w ustawie:
 
a       pracownicy niewypłacalnego pracodawcy,
b       jego byli pracownicy,
c      członkowie rodziny zmarłego pracownika lub byłego pracownika uprawnieni do renty rodzinnej,
d   osoby, które wykonują pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli z tego tytułu podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Pamiętać należy natomiast, iż przepisów ustawy nie stosuje się do małżonka pracodawcy, a także jego krewnych i powinowatych.

Zgodnie z przepisami ustawy z FGŚP zaspokoić można jedynie należności główne pochodzące z tytułu następujących świadczeń pracowniczych:
a.       wynagrodzenia za pracę,
b.      wynagrodzenia za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy (zwolnienia od pracy), wynagrodzenia za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
c.       wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby (pierwsze 33 dni w roku),
d.      dodatku wyrównawczego,
e.      odprawy pieniężnej,
f.       odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia,
g.      ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należnego za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy.
 
Ustawodawca jednak wprowadził pewne ograniczenia, co do wysokości wypłat z funduszu i tak w przypadku:
a.    wynagrodzenie za pracę,
b.    wynagrodzenie za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
c.    wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy (zwolnienia od pracy),
d.    wynagrodzenie za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy
- zaspokajane są należności za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy albo za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające ustanie stosunku pracy, jeżeli ustanie stosunku pracy przypada w czasie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy.
 
e.      odprawa pieniężna oraz
f.      odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzeń,
- podlega zaspokojeniu, jeżeli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż 4 miesiące następujące po tym dniu.
g.     ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należny za rok kalendarzowy
-zaspakajany jest wyłącznie w przypadku, gdy ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy.
 
Na bazie ustawy należy stwierdzić, iż istnieją dwie metody uzyskania przez pracownika wypłat z FGŚP pierwszą z nich, bardziej opłacalną dla pracownika, jest przeprowadzenie procedury, mającej na celu dokonanie wypłat z funduszu, przez pracodawcę. Natomiast w przypadku, gdy pracodawca nie jest zainteresowany zaspokojeniem pracowników z FGŚP możliwe jest ubieganie się przez tych pracowników wypłat z funduszu indywidualnie.
 
Procedura przewidziana dla pracodawcy wygląda następująco:
W okresie jednego miesiąca od daty zaistnienia niewypłacalności pracodawcy, pracodawca sporządza i składa marszałkowi województwa zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych określając równocześnie osoby uprawnione do wypłaty świadczeń oraz tytuły i wysokość roszczeń wnioskowanych do zaspokojenia ze środków Funduszu. Zbiorczy wykaz obejmuje roszczenia z okresów poprzedzających datę niewypłacalności pracodawcy.
W przypadku, gdy zaspokojeniu podlegają roszczenia z okresów następujących po dacie niewypłacalności pracodawcy, pracodawca sporządza i składa marszałkowi województwa niezwłocznie po ustaniu stosunku pracy osób uprawnionych wykazy uzupełniające, wykazy te obejmują wskazanie tych osób oraz tytuły i wysokość roszczeń.
Zbiorczy wykaz i wykazy uzupełniające składa się marszałkowi województwa właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy w 3 egzemplarzach wraz z załącznikami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie wykazów, wniosków i wypłat świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
 
Procedura wypłacania świadczeń z FGŚP przebiega następująco:
Marszałek województwa przekazuje dwa egzemplarze zaakceptowanego wykazu pracodawcy a następnie przekazuje środki finansowe, o których mowa w art. 15 ust. 4 ustawy, na rachunek bankowy pracodawcy. Niezwłocznie po otrzymaniu zaakceptowanego wykazu i środków finansowych, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania, pracodawca wypłaca świadczenia osobom uprawnionym, na podstawie wykazu zaakceptowanego przez marszałka województwa. Pracodawca nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania środków finansowych:
1)    przekazuje na rachunek bankowy, z którego je otrzymał, różnicę między kwotą otrzymanych środków finansowych a kwotą wypłaconą osobom uprawnionym;
2)    zwraca marszałkowi województwa jeden egzemplarz wykazu zawierający potwierdzenia własnoręcznym podpisem otrzymania świadczeń przez osoby uprawnione lub kopie potwierdzeń dokonania wypłaty świadczeń przekazem pocztowym lub przelewem;
3)    przekazuje do marszałka województwa uwierzytelnione kopie potwierdzeń odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia społeczne oraz przekazania należności alimentacyjnych.
 
Procedura wypłacania świadczeń w przypadku wniosków indywidualnych pracowników:
W przypadku, gdy pracodawca, nie sporządził i nie złożył do marszałka województwa zbiorczego wykazu lub wykazu uzupełniającego niezaspokojonych roszczeń pracowniczych, zgodnie z art. 16 ustawy wypłata świadczeń pracowniczych może nastąpić na podstawie „wniosku indywidualnego” złożonego przez pracownika (uprawnioną osobę) do marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę niewypłacalnego pracodawcy.

Indywidualny wniosek należy złożyć nie wcześniej niż po upływie jednego miesiąca i dwóch tygodni od daty wystąpienia niewypłacalności pracodawcy. Termin ma na celu unikniecie zdublowania się ewentualnych wniosków pracodawcy i pracownika. Pamiętać należy także iż wniosek indywidualny składa się w formie pisemnej  w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach.
 
Składając indywidualny wniosek osoba uprawniona musi złożyć wraz z wnioskiem następujące załączniki:
Dowody uzasadniające skorzystanie przez wnioskodawcę ze świadczeń będących podstawą do wypłaty środków z funduszu. Wskazanymi dowodami mogą między innymi:
a.    świadectwo pracy,
b.    w szczególnych przypadkach umowa o pracę,
c.    zaświadczenie od pracodawcy o niewypłaconych świadczeniach.

W przypadku, gdy osoba uprawniona do wypłaty świadczeń określonych w ustawie wniosła pozew do sądu przeciwko pracodawcy o zapłatę należy przedstawić odpowiednio następujące dokumenty:
a.       wyrok z klauzulą wykonalności,
b.       postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności,
c.       w szczególnych przypadkach pozew przeciwko pracodawcy.

W przypadku, gdy wnioskodawcą jest członek rodziny zmarłego pracownika należy załączyć dokumenty potwierdzające śmierć pracownika oraz wykazać uprawnienie wnioskodawcy do renty rodzinnej po zmarłym pracowniku.

Załączane dokumenty powinny być składane w oryginałach istnieje także przedstawienia (załączenia) uwierzytelnionych kopiach. Wnioskodawcy indywidualni powinni pamiętać, iż informacje dotyczące przyznania oraz wysokości świadczeń może być udzielona wyłącznie wnioskodawcy.
 
Ponadto należy podkreślić, iż zgodnie z art. 14 ustawy wypłata świadczeń jest ograniczona także do wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę z poprzedniego kwartału od dnia jego ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", ogłaszanego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli chodzi o wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy (zwolnienia od pracy), dodatku wyrównawczego, to łączna kwota za okres jednego miesiąc nie może przekraczać właśnie wysokości przeciętnego wynagrodzenia, o którym była mowa powyżej. Natomiast w przypadku ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należny za rok kalendarzowy, wysokość wypłaty za ten ekwiwalent także nie może przekroczyć kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego przez GUS. W przypadku  odprawy pieniężnej przysługującej na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia świadczenie nie może przekraczać kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub jego wielokrotności, w przypadku, gdy roszczenie stanowi wielokrotność wynagrodzenia stanowiącego podstawę do jego ustalenia.
 
Autor: Krzysztof Sosnowski, koordynator merytoryczny serwisu www.radapracownikow.pl

Stan prawny: 13 grudnia 2012 roku
Podstawa prawna: ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy,
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie wykazów, wniosków i wypłat świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Płatności obsługuje PayU
Unia Europejska radapracownikow.pl | 2O12