Baza pism
PL | EN
TWOJE KONTO
nie pamiętasz hasła? » zarejestruj się »
PISMO NA ŻYCZENIE

Nie znalazłeś pisma, którego potrzebujesz? Napisz,
a przygotujemy je w 48h (5 dni w tygodniu).

Musisz być zalogowany, aby móc skorzystać
z opcji pisma na życzenie.
Nie posiadasz jeszcze konta? Zarejestruj się.

SZUKAJ W SERWISIE
SKUTKI NARUSZENIA UMOWY O ZAKAZIE KONKURENCJI PO USTANIU STOSUNKU PRACY CZ.!
data publikacji 21-03-2013
Strony stosunku pracy – pracodawca i pracownik – mogą zawrzeć umowę o zakazie konkurencji. Obok zakazu, który obowiązywać ma wyłącznie w czasie trwania stosunku pracy i który może dotyczyć każdego pracownika, możliwe jest również zawarcie umowy zabraniającej pracownikowi prowadzenia działalności konkurencyjnej również po ustaniu tego stosunku. Tego rodzaju umowa może jednak zostać zawarta wyłączenie z pracownikiem mającym dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. W zamian za powstrzymanie się od wykonywania czynności konkurencyjnych w określonym czasie, byłemu pracownikowi przysługiwać ma odszkodowanie, w minimalnej wysokości określonej przez kodeks pracy.
 
Rodzi się pytanie jakich konsekwencji może spodziewać się pracownik, który naruszy zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Już samo określenie kręgu pracowników, z którymi można zawrzeć taką umowę, wskazuje, że co do zasady ujawnienie informacji znanych pracownikowi może wyrządzić szkodę byłemu pracodawcy. Co więc grozi pracownikowi w przypadku naruszenia zakazu konkurencji? Postanowienia umowy o zakazie konkurencji mogą zostać naruszone również przez pracodawcę. Jak wówczas kształtuje się sytuacja byłego pracownika?
 
Roszczenia pracodawcy przy naruszeniu zakazu konkurencji przez byłego pracownika
 
W związku z tym, w przypadku naruszenia zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy, pracodawca może żądać od pracownika naprawienia szkody, która powstała na skutek naruszenia powyższego zakazu. Odpowiedzialność byłego pracownika nie jest już oparta na korzystniejszych (dla pracownika) przepisach Działu piątego kodeksu pracy, lecz regulowana jest przez odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego. Oznacza to, że osoba naruszająca zakaz konkurencji będzie ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c., w pełnej wysokości za wyrządzoną szkodę (art. 361 k.c.), która powstała w wyniku zawinionego działania (niezależnie od stopnia i rodzaju winy).
 
Jednocześnie ma zastosowanie domniemanie z art. 471 k.c. wystąpienia winy po stronie byłego pracownika, co oznacza w praktyce, że ciężar udowodnienia braku okoliczności, za które były pracownik ponosi odpowiedzialność, spoczywa na tym pracowniku. Były pracodawca musi więc wykazać, że istnieje skutecznie zawarta umowa, naruszenie zakazu konkurencji, wystąpienie szkody, jej rozmiar oraz istnienie normalnego związku przyczynowego między naruszeniem umowy o zakazie konkurencji a szkodą. Przy wykazaniu tych przesłanek, były pracodawca może żądać zaprzestania wykonywanej działalności konkurencyjnej oraz odszkodowania za wyrządzoną szkodę.
 
Z uwagi na trudności dowodowe, jakie może za sobą pociągać wykazanie wszystkich wymienionych przesłanek, w umowie o zakazie konkurencji można często spotkać się z zastrzeżeniem kary umownej. Zawarcie takiego postanowienia w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest prawidłowe i możliwe z prawnego punktu widzenia. Przy zastrzeżeniu kary umownej były pracodawca będzie musiał wykazać wyłącznie fakt naruszenia zobowiązania o powstrzymaniu się od działalności konkurencyjnej, a pracownik będzie zmuszony wypłacić zastrzeżoną kwotę, co do zasady niezależnie od faktycznej wysokości szkody.
 
Z uwagi na wzajemny charakter umowy o zakazie konkurencji (odszkodowanie wypłacane byłemupracownikowi stanowi ekwiwalent powstrzymania się od działalności konkurencyjnej), w przypadku naruszenia zakazu konkurencji przez pracownika, były pracodawca może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 488 § 1 kodeksu cywilnego, tj. wstrzymać wypłatę dalszych rat odszkodowania (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2012 r., II PK 279/11). Zgodnie z treścią powoływanego wyroku „po złamaniu zakazu konkurencji były pracownik już nie może zaoferować tego świadczenia z uwagi na jego charakter i ratio. Oznacza to, że nie może też dochodzić skutecznie odszkodowania. Pozew o zapłatę z tytułu niewykonania zobowiązania, z jakim w niniejszej sprawie występuje były pracownik niestosujący się do zakazu konkurencji, musi zostać oddalony jako przedwczesny”.
 
Jednocześnie pracodawca nie może stosować wobec byłego pracownika innych niż dopuszczone przez przepisy prawa sankcje, pozbawiając osobę naruszającą zakaz konkurencji, przysługujących mu świadczeń związanych z rozwiązanym stosunkiem pracy. W szczególności były pracodawca nie może pozbawić byłego pracownika wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę lub ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
 
 
Autor: Izabela Dziubak, aplikant radcowski w Kancelarii Prawa Pracy  „Wojewódka i Wspólnicy” Sp.k.
 
Stan prawny: 21 marca 2013 roku
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. 1974 nr 24 poz. 141): art. 1011 - 1014
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93): art. 361, art. 471, art. 483 – 484, art. 491
 
 
Płatności obsługuje PayU
Unia Europejska radapracownikow.pl | 2O12