Baza pism
PL | EN
TWOJE KONTO
nie pamiętasz hasła? » zarejestruj się »
PISMO NA ŻYCZENIE

Nie znalazłeś pisma, którego potrzebujesz? Napisz,
a przygotujemy je w 48h (5 dni w tygodniu).

Musisz być zalogowany, aby móc skorzystać
z opcji pisma na życzenie.
Nie posiadasz jeszcze konta? Zarejestruj się.

SZUKAJ W SERWISIE
REPREZENTATYWNOŚĆ ORGANIZACJI ZWIĄZKOWEJ NA SZCZEBLU ZAKŁADOWYM
data publikacji 14-06-2012
Reprezentatywność organizacji związkowej na szczeblu zakładowym jest określona w art. 24125a Kodeksu pracy.
 
Jej określenie jest istotne z kilku przyczyn. Po pierwsze takie organizacje na mocy art. 24125 § 5 Kodeksu pracy mogą zawrzeć układ zbiorowy pracy z pominięciem innych organizacji biorących udział w rokowaniach o ile wszystkie związki reprezentatywne dojdą do porozumienia co do treści układu.
 
Po drugie stanowisko takich organizacji w przypadku ich wielości w danym zakładzie pracy ma istotne znaczenie dla wyrażenia stanowiska w przedmiocie regulaminów wynagradzania, pracy, nagród, premiowania czy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych), ponieważ wspólnie uzgodnione stanowisko organizacji reprezentatywnych jest wiążące dla pracodawcy. Po trzecie organizacje związkowe reprezentatywne mają prawo udzielenia szczególnej ochrony stosunku pracy większej grupie działaczy związkowych niż organizacje nie posiadające takie statusu (art. 32 ust. 3 i 4, 342 ustawy o związkach zawodowych).
W świetle art. 24125a K.p.  reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest organizacja związkowa:
  1)  będąca jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną na podstawie art. 24117 § 1 pkt 1 K.p. (tj. jednostka organizacyjna: NSZZ „Solidarność”, Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych)  pod warunkiem że zrzesza ona co najmniej 7% pracowników zatrudnionych u pracodawcy, lub
  2)  zrzeszająca co najmniej 10% pracowników zatrudnionych u pracodawcy.
 
Przy czym jeżeli żadna z zakładowych organizacji związkowych nie spełnia wymogów, o których mowa w punktach poprzednich, reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest organizacja zrzeszająca największą liczbę pracowników.
 
Należy także pamiętać, iż przy ustalaniu liczby pracowników zrzeszonych w zakładowej organizacji związkowej, o których mowa powyżej w zakresie legitymacji do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy, uwzględnia się wyłącznie pracowników należących do tej organizacji przez okres co najmniej 6 miesięcy przed przystąpieniem do rokowań w sprawie zawarcia tego układu. W razie gdy pracownik należy do kilku zakładowych organizacji związkowych, uwzględniony może być tylko jako członek jednej wskazanej przez niego organizacji związkowej. Status reprezentatywności może być ustalony tylko w oparciu o liczbę członków będących pracownikami a nie innymi osobami, które mogą należeć do związku zawodowego. Ponadto każda z organizacji musi posiadać uprawnienia zakładowej organizacji związkowej w rozumieniu art. 251 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, tj. zrzeszać co najmniej 10 członków będących pracownikami zatrudnionymi u danego pracodawcy.
 
Jeżeli  jedna ze stron zawieranego układu (pracodawca, organizacja związkowa) ma wątpliwości co do reprezentatywności innej zakładowej organizacji związkowej może przed zawarciem układu zakładowego zgłosić uczestnikom prowadzącym rokowania w sprawie zawarcia tego układu pisemne zastrzeżenie co do spełniania kryteriów reprezentatywności. W takim przypadku zakładowa organizacja związkowa, wobec której zostało zgłoszone zastrzeżenie, występuje do sądu rejonowego - sądu pracy właściwego dla siedziby pracodawcy z wnioskiem o stwierdzenie jej reprezentatywności. Sąd wydaje w tej sprawie orzeczenie w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
 
Istotnym zagadnieniem jest też określenie reprezentatywności międzyzakładowej organizacji związkowej w rozumieniu art. 24125a K.p. Zgodnie z art. 24130 K.p.  przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do międzyzakładowej organizacji związkowej działającej u pracodawcy. Jednakże zgodnie z art. 34 ustawy o związkach zawodowych przepis art. 251  stosuje się do międzyzakładowej organizacji związkowej obejmującej swoim działaniem pracodawcę, z tym że przy ustalaniu liczby członków, o której mowa w art. 251 ust. 1 uwzględnia się liczbę członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji. Powyższe oznacza, iż reprezentatywną organizacją międzyzakładową jest taka organizacja, która posiada we wszystkich zakładach pracy co najmniej 10 członków będących pracownikami a jednocześnie spełnia kryteria wskazane w art. 24125 K.p. Może więc zdarzyć się sytuacja, iż u danego pracodawcy objętego działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej, członkiem będzie jeden pracownik tego pracodawcy a mimo to organizacja będzie w ramach tego zakładu pracy reprezentatywna, ponieważ jest to jedyny związek a łącznie organizacja w kilku zakładach pracy zrzesza ponad 10 członków – pracowników. Także za reprezentatywną międzyzakładową organizację związkową u danego pracodawcy należy uznać taką, która zrzesza odpowiednią procentowo liczbę jego pracowników wskazaną w art. 24125 K.p., która nie musi być wyższa niż 10 osób w tym zakładzie pracy, przy jednoczesnym zrzeszeniu ponad 10 członków – pracowników we wszystkich zakładach pracy objętych działaniem  międzyzakładowej organizacji związkowej.
 
Podkreślić należy, iż przepisy dotyczące reprezentatywności organizacji związkowych na szczeblu zakładu przyznające status reprezentatywności, od której zależą niektóre uprawnienia związków zawodowych nie są sprzeczne z zasadami wynikającymi z Konstytucji RP (tak też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2001 r., sygn. akt: K 22/01).
 
Autor: Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.
 
Stan prawny: 03 lutego 2014 roku
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych,  Ustawa  z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Płatności obsługuje PayU
Unia Europejska radapracownikow.pl | 2O12